Η δωρεά σπέρματος είναι η διαδικασία κατά την οποία ένας άνδρας δωρίζει το σπέρμα του προκειμένου να βοηθήσει ένα άτομο ή ένα ζευγάρι να αποκτήσει παιδί. Το σπέρμα μπορεί είτε να εγχυθεί απευθείας στη μήτρα της γυναίκας είτε να χρησιμοποιηθεί για τη γονιμοποίηση ωαρίων, με τη μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Ο δωρητής ο οποίος είναι ηλικίας 18-35 ετών, εξετάζεται από παθολόγο και υποβάλλεται σε μια σειρά εργαστηριακών εξετάσεων. Σύμφωνα με το Νόμο 4958/2022, η δωρεά μπορεί να πραγματοποιηθεί ανώνυμα ή επώνυμα, ενώ το παιδί μπορεί να έχει πρόσβαση στις πληροφορίες του δότη μετά την ενηλικίωσή του, εφόσον το επιθυμεί.

Η ανάλυση σπέρματος είναι η βασική εξέταση για τον άνδρα. Με αυτήν ελέγχουμε πόσα σπερματοζωάρια υπάρχουν (συγκέντρωση), πόσο γρήγορα κολυμπούν (κινητικότητα) και τι σχήμα έχουν (μορφολογία).

Η σαλπιγγογραφία στη γυναίκα ελέγχει αν οι σάλπιγγες είναι ανοιχτές ώστε να μπορεί να περάσει το σπερματοζωάριο και να συναντήσει το ωάριο για να γίνει η σύλληψη και αν η μήτρα έχει το σωστό σχήμα και περιβάλλον για να φιλοξενήσει το μωρό.

Ο έλεγχος του ωοθηκικού αποθέματος συνδυάζει τον υπέρηχο, όπου ο γιατρός μετράει τα ωοθυλάκια (τους σάκους που προστατεύουν τα ωάρια), και την εξέταση αίματος για την ορμόνη AMH που δείχνει το συνολικό απόθεμα των ωαρίων. 

Ο έλεγχος του θυρεοειδούς αδένα ο οποίος αν δεν λειτουργεί σωστά μπορεί να επηρεάσει την ωορρηξία στη γυναίκα ή την ποιότητα του σπέρματος στον άνδρα. Με απλές εξετάσεις αίματος για τις ορμόνες (TSH, T3, T4) και τα αντισώματα, αλλά και έναν υπέρηχο, το πρόβλημα εντοπίζεται και ρυθμίζεται αποτελεσματικά.

Η ανάλυση σπέρματος εξετάζει τις βασικές παραμέτρους, όπως είναι η συγκέντρωση, ο αριθμός, η κινητικότητα και η μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Αυτά τα στοιχεία δίνουν μια καλή εικόνα της αναπαραγωγικής ικανότητας του άντρα και βοηθούν στον εντοπισμό πιθανών προβλημάτων.

Το σπερμοδιάγραμμα γίνεται με προγραμματισμένο ραντεβού, συνήθως πρωινές ώρες. Είναι προτιμότερο να επιλέγεις εξειδικευμένα κέντρα γονιμότητας, καθώς οι εμβρυολόγοι διαθέτουν την τεχνογνωσία να εντοπίσουν λεπτομέρειες που μπορεί να διαφύγουν σε ένα γενικό μικροβιολογικό εργαστήριο.

Η παραγωγή του δείγματος γίνεται την ημέρα της εξέτασης, είτε στον ειδικό χώρο του εργαστηρίου, είτε στο σπίτι (υπό προϋποθέσεις):

• Χρονικό περιθώριο: Αν η συλλογή γίνει στο σπίτι, το δείγμα πρέπει να παραδοθεί εντός 1 ώρας.

• Σωστή θερμοκρασία: Η μεταφορά πρέπει να γίνεται σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Προσοχή: Μην το βάζεις στο ψυγείο, καθώς η ψύξη καταστρέφει την ποιότητα.

• Πλήρες δείγμα: Είναι σημαντικό να μη χαθεί καθόλου ποσότητα κατά τη συλλογή, καθώς αυτό θα αλλοιώσει τα αποτελέσματα.

Για ένα αξιόπιστο αποτέλεσμα, απαιτούνται 2-4 μέρες αποχής (μη εκσπερμάτισης). Ούτε λιγότερο, ούτε περισσότερο, καθώς και στις δύο περιπτώσεις επηρεάζεται αρνητικά η ποιότητα του δείγματος.

Κάτι που πρέπει να θυμάσαι: Ένα κακό σπερμοδιάγραμμα δεν σημαίνει απαραίτητα πρόβλημα. Παράγοντες όπως το άγχος ή μια πρόσφατη ίωση μπορούν να επηρεάσουν παροδικά το δείγμα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να συστήσει επανάληψη της εξέτασης μετά από ένα διάστημα.

Οι πολλές εκτρώσεις δεν επηρεάζουν τις ωοθήκες. Όμως, αυτό που μπορεί να παρουσιάσει πρόβλημα είναι η υποδεκτικότητα του ενδομητρίου της μήτρας το οποίο τραυματίζεται σε κάθε έκτρωση.

Παρά το ότι το ενδομήτριο της μήτρας έχει πολύ μεγάλες δυνατότητες αναγέννησης και αποκατάστασης της βλάβης, υπάρχουν περιπτώσεις που οι βλάβες είναι ανεπανόρθωτες και υπάρχει πρόβλημα σύλληψης και κατ επέκταση αδυναμία εγκυμοσύνης.

Διαγνωστικά συνιστάται να υποβληθεί η γυναίκα σε διαγνωστική υστεροσκόπηση οποία θα δείξει την ανατομική ακεραιότητα της μήτρας (δηλ. ότι δεν υπάρχουν συμφύσεις) και στη συνέχεια για ένα εμμηνορρυσιακό κύκλο να πάρει ορμόνες πάχυνσης του ενδομητρίου.

5 tips για να γίνεις μαμά μετά τα 40.